ต้อกระจกเป็นภาวะที่พบได้บ่อยในผู้สูงอายุ เกิดจากการเสื่อมของเลนส์ตา ทำให้เลนส์ตาขุ่นมัว ส่งผลต่อการมองเห็น ทำให้ภาพพร่ามัว มองเห็นแสงแย่ลง เกิดภาพซ้อน ปัญหาสายตาเหล่านี้ส่งผลต่อคุณภาพชีวิต การใช้ชีวิตประจำวัน และอาจนำไปสู่การสูญเสียการมองเห็นได้
สาเหตุของต้อกระจก
1. การเสื่อมสภาพของเลนส์ตาตามอายุ
การเสื่อมสภาพของเลนส์ตาตามอายุถือเป็นสาเหตุหลักที่ทำให้เกิดต้อกระจก เลนส์ตาของเรามีส่วนประกอบจากโปรตีนและน้ำ เมื่ออายุมากขึ้น โครงสร้างของโปรตีนจะเริ่มเสื่อมสภาพและจับตัวกันจนเกิดความขุ่นมัวในเลนส์ตา ส่งผลให้แสงไม่สามารถผ่านเข้าไปยังจอตาได้อย่างเต็มที่ ทำให้มองเห็นภาพเบลอหรือมองเห็นเป็นฝ้าหมอก และมีโอกาสเกิดต้อกระจกได้มากขึ้น
2. พันธุกรรมและกรรมพันธุ์
การมีประวัติคนในครอบครัวเป็นต้อกระจก ก็อาจทำให้มีโอกาสเป็นต้อกระจกมากขึ้น นอกจากนี้ยังมีภาวะที่เรียกว่า ต้อกระจกในเด็ก ซึ่งเกิดจากความผิดปกติของพันธุกรรมตั้งแต่กำเนิด ทำให้เลนส์ตาของเด็กขุ่นมัวตั้งแต่อยู่ในครรภ์มารดา หรือเกิดขึ้นทันทีหลังคลอด โดยอาจมีความเกี่ยวข้องกับโรคทางพันธุกรรมหรือภาวะแทรกซ้อนระหว่างการตั้งครรภ์
3. การได้รับรังสีอัลตราไวโอเลต เป็นเวลานาน
การได้รับแสงแดดหรือรังสีอัลตราไวโอเลต จากแสงแดดมากเกินไปและเป็นเวลานาน อาจทำให้เกิดความเสียหายต่อเลนส์ตาได้ โดยรังสี UV จะกระตุ้นให้เกิดอนุมูลอิสระ ในดวงตา ซึ่งจะทำลายเซลล์และโปรตีนในเลนส์ตา ทำให้เลนส์ตาขุ่นมัวและเกิดต้อกระจกได้ในที่สุด
4. การเกิดอุบัติเหตุหรือการบาดเจ็บที่ดวงตา
การได้รับบาดเจ็บที่ดวงตา การกระแทก การเจาะ หรือการถูกสารเคมีเข้าสู่ดวงตา อาจส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างของเลนส์ตา ทำให้เลนส์ตาขุ่นมัวและเกิดต้อกระจกได้ นอกจากนี้การบาดเจ็บที่ดวงตายังอาจเป็นสาเหตุให้เกิดภาวะต้อกระจกเฉียบพลันได้
5. โรคประจำตัวและการใช้ยาบางชนิด
บางโรคเรื้อรัง โรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง และโรคที่เกี่ยวข้องกับความผิดปกติของระบบเผาผลาญ อาจทำให้เสี่ยงต่อการเกิดต้อกระจกได้มากกว่าคนทั่วไป โดยเฉพาะในผู้ป่วยเบาหวาน ระดับน้ำตาลในเลือดที่สูงจะทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในโครงสร้างโปรตีนของเลนส์ตา นอกจากนี้การใช้ยาสเตียรอยด์ ในระยะเวลานานก็เป็นอีกหนึ่งสาเหตุที่ทำให้เกิดต้อกระจก
6. การสูบบุหรี่และดื่มแอลกอฮอล์
การสูบบุหรี่และดื่มแอลกอฮอล์อย่างต่อเนื่องจะเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดต้อกระจก เนื่องจากสารพิษจากควันบุหรี่และแอลกอฮอล์จะทำให้เกิดอนุมูลอิสระ ที่ทำลายเซลล์และโปรตีนในเลนส์ตา ส่งผลให้เลนส์ตาเสื่อมสภาพและขุ่นมัวได้เร็วขึ้น
7. การขาดสารอาหารและวิตามินที่สำคัญต่อดวงตา
การขาดสารอาหารที่จำเป็นต่อสุขภาพดวงตา วิตามิน C, วิตามิน E, และแคโรทีนอยด์ จะทำให้ดวงตาไม่สามารถต่อต้านอนุมูลอิสระได้อย่างเต็มที่ ส่งผลให้เลนส์ตาเสื่อมสภาพและเกิดต้อกระจกได้เร็วขึ้น การบริโภคอาหารที่มีประโยชน์และครบถ้วนจึงเป็นสิ่งสำคัญที่จะช่วยลดความเสี่ยงในการเกิดต้อกระจก
8. การสัมผัสกับสารเคมีหรือโลหะหนัก
การทำงานหรือใช้ชีวิตในสภาพแวดล้อมที่มีการสัมผัสกับสารเคมีหรือโลหะหนัก สารปรอท ตะกั่ว หรือสารหนู ก็เป็นสาเหตุหนึ่งที่ทำให้เกิดความเสื่อมสภาพของเลนส์ตา และเพิ่มโอกาสในการเกิดต้อกระจกได้
9. การใช้สายตามากเกินไปหรือใช้งานในที่แสงน้อย
การใช้สายตาเป็นเวลานาน การอ่านหนังสือ การทำงานหน้าจอคอมพิวเตอร์ รวมถึงการใช้งานดวงตาในที่แสงน้อย จะทำให้ดวงตาเกิดความเหนื่อยล้าได้ง่าย และอาจทำให้เกิดความเสื่อมสภาพของเลนส์ตาเร็วขึ้น
